Historia i pochodzenie płaskurki
Płaskurka jest jednym z najstarszych udomowionych zbóż, a jej historia jest ściśle związana z początkiem rolnictwa i cywilizacji. Uważa się, że to zboże pochodzi z obszaru zwanego Żyznym Półksiężycem, który obejmuje tereny dzisiejszego Bliskiego Wschodu. Najstarsze odkrycia archeologiczne, w tym ziarna płaskurki, datowane są na około 10 000 lat p.n.e., co czyni ją jednym z pierwszych zbóż uprawianych przez człowieka. Płaskurka była najważniejszym zbożem w diecie starożytnych Egipcjan i była uprawiana na ogromną skalę wzdłuż Nilu i rzek Mezopotamii. Była używana do produkcji chleba, kasz i piwa.
Uważa się, że płaskurka jest wynikiem mutacji dzikiej pszenicy o nazwie Triticum dicoccoides. W wyniku tej mutacji, kłos płaskurki przestał samoczynnie rozpadać się po dojrzeniu, co znacznie ułatwiło zbiory i uczyniło uprawę bardziej efektywną. Z płaskurki, w wyniku późniejszych krzyżówek, wywodzą się inne ważne gatunki zbóż, takie jak pszenica durum i orkisz.
W czasach biblijnych płaskurka była powszechnie uprawiana w Izraelu, uważa się, że to właśnie z tego zboża wypiekano chleby w czasach Jezusa.Na kontynent europejski płaskurka dotarła około 3400 lat p.n.e. Badania archeologiczne dowodzą,że była ona pierwszym uprawianym zbożem na ziemiach Polskich.
Uprawa
Płaskurka jest gatunkiem "oplewionym", co oznacza, że ziarno po omłocie pozostaje w twardej łusce (plewie). Łuska ta chroni ziarno przed zanieczyszczeniami i chorobami, dzięki czemu płaskurka jest idealna do uprawy ekologicznej, bez użycia pestycydów. Uprawa jest jednak bardziej pracochłonna, a plony są znacznie mniejsze. Dlatego to wartościowe zboże zostało wyparte przez pszenicę, która jest gatunkiem "bezoplewionym", co ułatwia i przyśpiesza proces omłotu, jej uprawa jest bardziej wydajna. Niestety jednak podczas uprawy pszenicy w rolnictwie konwencjonalnym wymagane jest użycie środków ochrony roślin i nawozów.
Co czyni płaskurkę lepszą od pszenicy?
Wartości odżywcze i skład |
Jest bogatsza w składniki odżywcze niż współczesna pszenica. Zawiera więcej białka, błonnika, witamin z grupy B, a także minerałów, takich jak magnez, żelazo i cynk. Wyróżnia się także wysoką zawartością antyoksydantów, karotenoidów (w tym luteiny i beta-karotenu, które wspierają wzrok) oraz kwasów tłuszczowych nienasyconych. Ma niższy indeks glikemiczny niż pszenica. |
| Gluten | Zawiera gluten, ale ma on inną strukturę niż gluten w pszenicy. Jest on często lepiej tolerowany przez osoby z nadwrażliwością na gluten. To, co dla niektórych stanowi problem w przypadku pszenicy, czyli białko gliadyny, w płaskurce występuje w mniejszej, a przede wszystkim łatwiej strawnej formie. |
| Zastosowanie w kuchni | Mąka z płaskurki ma charakterystyczny, lekko orzechowy posmak i ciemniejszą barwę. Wypieki z niej są bardziej zwarte i mniej puszyste niż te z pszenicy. Doskonale sprawdza się do pieczenia chleba pełnoziarnistego, makaronów i różnego rodzaju wypieków, którym nadaje unikalny smak. |
Płaskurka jako cenne zboże w diecie św. Hildegardy
- Płaskurka jak i orkisz nie została poddana modyfikacjom genetycznym, dzięki czemu zachowała swoje pierwotne właściwości, można stwierdzić, że jest naturalna i czysta.
- Lekkostrawność to cecha płaskurki, która jest szczególnie ceniona w dzisiejszych czasach. Uważa się, że gluten zawarty w płaskurce jest lepiej przyswajalny i rzadziej wywołuje nietolerancje pokarmowe niż gluten w nowoczesnej pszenicy.
- Płaskurka wpisuje się w hildegardiańską koncepcję żywienia, która kładzie nacisk na pokarm wzmacniający ciało i ducha. Bogata jest ona w białko, błonnik i minerały.
- To pierwotne zboże polecane jest jako element diety wspomagającej witalność i poprawiającej samopoczucie.
Posiadamy szeroki asortyment produktów z płaskurki. Można u nas znaleźć mąkę z płaskurki idealną do wypieku chleba, zagęszczania sosów, przygotowywania ciast i ciasteczek. Kasza manna z płaskurki idealnie znajduje zastosowanie w zupach, daniach śniadaniowych, deserach, ciastach i sufletach. Mamy również kuskus z płaskurki oraz szeroką gamę różnego rodzaju makaronów z płaskurki. Na słodko można u nas znaleźć ciasteczka z płaskurki oraz ekspandowane ziarno płaskurki świetne na śniadanie z mlekiem.
Podsumowując, choć pszenica jest dominującym zbożem w globalnej produkcji żywności, płaskurka wraca do łask jako zdrowsza, bardziej odżywcza i naturalna alternatywa, szczególnie ceniona w rolnictwie ekologicznym i przez osoby poszukujące produktów o lepszych właściwościach zdrowotnych.
